idrarda kan gelmesi (hematüri) nedir?

Bir sabah kalktınız ve idrarda kan gelmesi var. Bunun bilimsel adı hemtüri dir. idrarda kan görülmesi asla basite alınacak bir durum değildir.Bu kan bir çok hastalığa delalet olacağı gibi bazende geçici bir rahatsızlık olabiliyor. Ancak idrarda kan görünce şüphelenmenizde fayda olacağını söyleyebilirim.Yazımızda ayrıntıları ile anlattık.

 

 

  

idrarda kan gelmesi (hematüri) nedir?

İdrarınızda kan görmek sizi korkutabilir. Çoğu kez zararsız olsa dahi idrarda kan görmek bazen ciddi problemlerin işareti olabilir. İdrarda gözle görülebilen kana brüt hematüri, ancak mikroskop altında görülebilecek büyüklükte olan idrardaki kana ise mikroskobik hematüri denir. Mikroskobik hematüri ancak idrar testi ile ortaya çıkar, her iki durumda oldukça ciddi olabilir.

Semptomlar nelerdir?

Gözle görülebilen hematüri (idrarda kan gelmesi) belirtileri şunlardır:

  • Kırmızı kan İçeren idrar
  • Pembe kan İçeren idrar
  • Kola renginde idrar

Kan pıhtılaşmış ise muhtemelen idrar yapmak ağrılı olacaktır.

 Ne zaman doktora gitmeliyim?

İdrarınızda kan görürseniz derhal doktora gidin. Bazen kullanılan ilaçlar ya da tüketilen bazı yiyecekler idrarınızın rengini değiştirebilir. İdrarın renginin değişmesi böyle bir durumdan kaynaklanıyorsa birkaç gün içerisinde bu belirtiler kaybolacaktır. Ancak idrar kan içeriyorsa bu durumu gördüğünüzde fark edeceksinizdir.

 

İdrarda kan gelmesinin nedenleri nelerdir?

  • İdrar yolu enfeksiyonları. İdrar yolundan giren bakteriler mesaneye yerleşip burada enfeksiyon oluşmasına neden olur. Muhtemel semptomları şunlardır; sık idrara çıkma, idrar yaparken ağrı hissetme, yanma, pis kokulu idrar yapma. Bazen bu belirtiler olmadan sadece idrarda kan görerek de idrar yolu enfeksiyonu geçiriyor olabilirsiniz.

 

  • Böbrek enfeksiyonları. Bakteriler böbreklere ya da mesaneden böbreklere geçtiğinde ortaya çıkan bir durumdur. Belirtileri idrar yolu enfeksiyonlarına benzer fakat bunun yanı sıra ateş ya da bel ağrısı da olabilir.

 

  • Mesane ya da böbrek taşı. İdrarda bulunan mineraller böbrekte ya da mesanede taş oluşumda neden olabilir. Bunlar bazen küçük bazen ise oldukça büyük olabilir. Bulunan Taşlar çoğunlukla ağrısızdır bu sebeple bir tıkanmaya neden olmadıkça varlığını hissetmezsiniz.

 

  • Ağrı. Böbrek taşı ya da mesane taşı semptom vermeye başlarsa dayanılmaz bir ağrıya neden olur. Bu taşlar hem gözle görülebilir hem de mikroskobik kanamalara sebep olabilir.

 

  • Prostat büyümesi. Prostat bezi orta yaştaki erkeklerde genişlemeye başlar. Daha sonra mesaneyi sıkıştırarak idrar akışına engel olur. Büyümüş prostatın belirtileri şunlar olabilir; idrar yapmada zorluk, sık sık idrara çıkma ya da idrarda gözle görülen kan. Prostat enfeksiyonu da benzer belirtiler taşıyabilir.

 

  • Böbrek hastalığı. Mikroskobik kanama böbreğin filtreleme sisteminde iltihap olduğunun göstergesi olma olasılığı çok yüksektir.

 

  • Kanser. Gözle görülür idrar kanaması ilerlemiş mesane, böbrek ya da prostat kanserinin göstergesi olabilir. Çoğu zaman erken belirtiler vermeden kanser sinsice ilerleyip son evrelerde belirti vermeye başlayabilir.

 

  • Böbrek hasarı. Darbeye maruz kalarak yaralanma sonucu idrarda kan görülebilir.

 

  • Egzersiz. Zor hareketler içeren egzersiz yapmak hem görülebilir hem de görülmeyen idrarda kan bulgularına neden olabilir.

 

Risk faktörleri nelerdir?

  • Yaş. 50 yaş ve üzerindeki erkeklerde prostat bezinin büyümesine bağlı olarak bazen idrarda kan görülür.
  • Farklı bir enfeksiyon. Bakteriyel enfeksiyonun ardından böbreklerde iltihap görülebilir.
  • Genetik yatkınlık. Aile bireylerinde böbrek hastalığı ya da böbrek taşı sorunu yaşamış birey varsa diğer bireylerde de idrarında kan görme olasılığı yüksektir.
  • Bazı ilaçlar. Penisilin, aspirin, ağrı kesici ya da antibiyotikler idrardan kan görme olasılığını arttırır.
  • Egzersiz. Uzun süreli koşma ya da yorucu egzersizler idrar kanamasına yol açabilir.

Teşhis nasıl yapılır?

  • Fiziksel muayene
  • İdrar testleri
  • Bazı görüntüleme testleri (BT, MRI ya da ultrason gibi)
  • Sistoskopi

Tedavi nasıl yapılır?

İdrarda kan görülmesine neyin neden olduğu araştırılarak tedavi yöntemi belirlenir. İdrar enfeksiyonu varsa bunu yok etmek için antibiyotik kullanılabilir. Mesanede ya da böbrekte taş varsa tedavi buna yönelik yapılır. Bazı hastalar tedavi gerekmeden iyileşebilir.

 

İdrarda kan görülmesi ile ilgili doktorunuza sorabileceğiniz sorular şunlar olabilir:

  • Belirtilerime neden olan şey nedir?
  • Yaptırmam gereken testler nelerdir?
  • Yaşamış olduğum durum geçici bir şey mi?
  • Hangi tedaviler mevcut?
  • Farklı sağlık sorunlarım var, bana uygun olan tedavi hangisi?
  • Ağrılarım devam ederse ne yapmalıyım?

 

Doktorunuzun size idrarda kan olmasıyla ilgili sorabileceği bazı sorular şunlar olabilir:

 

  • İdrar yaparken ağrı yaşıyor musunuz?
  • İdrarınızda kanını sürekli mi görüyorsunuz?
  • İdrarınızda kan olduğunu ilk ne zaman gördünüz?
  • İdrar yaparken kan pıhtılaşması yaşıyor musunuz?
  • Sigara kullanıyor musunuz?
  • Çalıştığınız ortamda kimyasallara maruz kalıyor musunuz?
  • Daha önce radyasyon tedavisi gördünüz mü?
  • Aile bireylerinde mesane ya da böbrek hastalığı geçiren kimse var mı?
  • Kullanmış olduğunuz ilaçlar nelerdir?

Dilerseniz bir başka makalemiz olan Mesane Taşları Nedir? adlı makalemizi de inceleyebilir, mesane taşları hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Farklı sorularınız için saglik.gov.tr ‘yi ziyaret edebilirsiniz.