Vejeteryan, Vegan Beslenme Biçimleri

Vejeteryan, Vegan Beslenme Biçimleri olarak kullanılan kelime aslında yanlıştır. Kelimenin doğru kullanımı vejetaryen olarak yazılanıdır. Bu yazımızda anlam zorluğu olmaması için yaygın kullanılan yanlış yazımla devam edeceğiz.

Birçok sebep ile insanlar vejeteryan, vegan ya da benzeri bir beslenme biçimini tercih etmektedir. Bu sebepler doğrultusunda farklı çeşitlerde uygulanan biçimleri de vardır. Başta sebepleri, sonrasında ise çeşitlerinden bahsedeceğiz.

İnsanlar Neden Vejeteryan Olur?

Mensup oldukları din veya mezhebin yasaklarından kaynaklı insanlar vejeteryan beslenirler. Daha çok Hinduizm, Budizm, Hristiyanlığın bazı mezhepleri ve Güney Afrika kökenli bir din ve felsefe olan Caynacılık bu beslenme biçimini öğütler.

İnandıkları dinler yasaklamadığı halde ahlaki sebeplerden kaynaklı et ve et ürünü tüketmeyenler de vardır. Bu kişiler hayvanların yemek ya da ölümü ile sonuçlanan farklı bir fayda için avlanmasına ve beslenmesine karşıdırlar. Aynı zamanda hayvanların üzerinde test yapılmasına, binek ya da farklı işlerde kullanılmasına da karşı çıkarlar. Bu şekilde üretildiklerini bildikleri, gıda üzerine olmayan ürünleri de tüketmeyenler vardır.

Kimileri ise yukarıdaki iki sınıfa da girmezler. Bu kişiler genelde sağlık sorunlarından kaynaklı vejeteryan beslenme biçimine yönelirler. Bazılarının ise sağlıkları elverişli olmalarına rağmen hayvansal bir gıdayı mideleri kaldırmadıkları için yemezler.

Vejeteryan Beslenme Çeşitleri Nelerdir?

Vejetaryen beslenme çeşitleri sırası ile şu şekildedir:

  1. Vejeryan Beslenme Biçimi

Bu beslenme çeşidi en yaygın olan çeşittir. Herhangi bir eti tüketmezler. Sebze, meyve, bakliyat, tahıl, bal, süt, peynir, yumurta, yoğurt ya da diğer gıdaları tüketirler. Fakat etin her türlüsüne karşılardır.

  1. Lakto Vejetaryen Beslenme Biçimi

Bu beslenme grubu da her türlü etin tüketimine karşıdır. Süt, peynir, sebze, meyve, tahıl, bal, bakliyat gibi gıdaları tüketirler. Fakat yumurta tüketimine karşılardır.

  1. Ovo Vejetaryen Beslenme Biçimi

Bu beslenme biçiminde de hiçbir şekilde et tüketimi yoktur. Süt, bakliyat, yumurta, meyve, tahıl, bal gibi ürünleri tüketirler. Fakat peynir, yoğurt ve süt gibi şarküteri ürünlerini tüketmezler. Fakat yumurta tüketiminde katı kuralları yoktur.

  1. Pesketaryen Beslenme Biçimi

Bu beslenme gurubu aslında vejeteryan beslenme biçimi ile çok benzerdir. Aynı şekilde süt, yumurta, peynir, yoğurt, bal, tahıl, bakliyat, meyve ve sebze gibi ortak gıdaları tüketirler. Fakat farklı yanı et olarak sadece suda yaşayan hayvanları tüketmeleridir. Yani balık ve diğer su ürünleri dışında et tüketimleri yoktur. Sulu vejeteryanlık olarak da bilinir. Bazı vejeryan gruplar tatlı su vejeteryanlığı olarak da eleştirirler.

  1. Vegan Beslenme Biçimi

Bu beslenme biçimi, vejeteryan beslenme grupları arasında en radikal olan biçimdir. Su ürünleri de dâhil olmak üzere hiçbir et ürününü tüketmezler. Aynı zamanda süt, peynir, yumurta gibi hayvandan elde edilmiş hiçbir gıdayı da tüketmezler. Yine bir hayvandan ele edilmiş bir ürün olan balı da tüketmezler.

Aynı zamanda piyasada hayvanlardan elde edildiğini bildikleri, parfüm, krem ve ya bunun gibi başkaca kozmetik ürünleri de tüketmezler. Kürk, ipek ya da hayvandan elde edilmiş hiçbir kıyafeti de tüketmeyen bu grup, günümüz beslenme alışkanlıkları arasında en radikal olanıdır.

Vejeteryan Beslenme Biçimlerinde Beslenme Kaynaklı Sağlık Sorunları

Coğrafyamıza göre daha sıradan beslenme alışkanlığı olan bir birey, vejeteryan biri ile karşılaşıldığında istem dışı olarak genel sağlığını anlamak için vücudunu süzmektedir. Bunun temel sebebi et ve benzeri ürünleri yemezsek sağlıklı bir bünyeye sahip olamayacağımızı düşünmemizdir.

Ülkemize eskiden beri kırmızı et pahalı bir et türü olmuştur. O yüzden bazı çevreler tarafından düşük gelirli ailelerin evlerine et girmedikleri için çabuk hastalandıkları savunulur. Hâlbuki bu düşünce oldukça yanlış bir düşüncedir.

Vejeteryan beslenen kişilerinde birçok sağlık probleminden mustarip olduğu düşünülür. Yukarıdaki düşünceye benzer bir sebebi vardır. Et ve hayvansal ürün tüketmedikleri için protein ve kalsiyum eksikliği çekecekleri sanılır. Bu düşünce de diğeri gibi yanlış bir düşüncedir.

Birçok tahıl ve bakliyat yoğun protein içermektedir. Aynı zamana et ve et ürünleri bakımından daha zengin vitamin ve amino asitlere sahiptirler. Özellikle ceviz, fındık ve badem gibi ürünler oldukça zengin içeriklere sahiptir.

Vejeteryan beslenen kişilerin en sık yaşadığı sağlık sorunu b12 eksikliğidir. Bunun içinse belli aralıklarla iğne ya da hap kullanırlar.